Groep B-streptokokken — Nederland test niet standaard, en dat is een keuze
In veel landen wordt elke zwangere rond week 35 getest op groep B-streptokokken. In Nederland niet — en dat is een bewuste keuze: de bacterie komt bij één op de vijf zwangeren voor, terwijl ongeveer één op de duizend pasgeborenen er ziek van wordt.
Deze pagina noemt geen antibiotica of doseringen en adviseert niet om jezelf te laten testen. Het beleid rond GBS wordt bepaald door je verloskundige of gynaecoloog, op basis van de landelijke richtlijn.
Je situatie
De uitkomst beschrijft wat de richtlijn in zo'n situatie doet — geen persoonlijk advies.
Houd Ctrl ingedrukt om er meerdere te kiezen.
Uitkomst
—
| Stap in de keten | Hoe vaak |
|---|
De berekening gebeurt in je browser. Geen van deze waarden wordt verstuurd of opgeslagen.
De keten die het beleid verklaart
De getallen liggen ver uit elkaar, en dat is precies waarom Nederland niet iedereen test.
| Stap | Hoe vaak |
|---|---|
| Zwangeren die draagster zijn | 1 op de 5 (20%) |
| Draagsters die de bacterie doorgeven tijdens de bevalling | Ongeveer de helft |
| Pasgeborenen die daardoor besmet raken | 10% van alle baby's |
| Pasgeborenen die ziek worden door GBS | Ongeveer 1 op de 1.000 |
| Kinderen van draagsters die ziek worden | 1 op de 100 |
De sprong zit in de derde en vierde rij. Besmet raken is niet hetzelfde als ziek worden: bij besmetting zitten de bacteriën alleen op de huid of slijmvliezen van het kind, en daar wordt de baby niet ziek van.
Waarom hier niet iedereen wordt getest
De redenering staat kort in de ziekenhuisfolders: GBS komt maar bij één op de vijf zwangeren voor en heeft maar zeer zelden gevolgen. Standaard testen zou dus een grote groep vrouwen een positieve uitslag geven voor een risico dat bij verreweg de meesten niet tot iets leidt.
In veel andere landen gebeurt dat wél: daar wordt rond week 35 tot 37 standaard getest. Het Nederlandse beleid is in plaats daarvan risicogestuurd — en dat scheelt onnodig antibioticagebruik tijdens de bevalling.
De folders zijn eerlijk over de keerzijde, en die zin is het citeren waard: de methoden die GBS-ziekte goed voorkomen, hebben ook veel nadelen. Er is dus geen aanpak zonder prijs; er is een afweging, en Nederland heeft die anders gemaakt dan bijvoorbeeld de Verenigde Staten.
Wanneer er wél onderzoek en antibiotica volgen
Screening wordt gedaan bij zwangeren met risicofactoren — in de praktijk vooral bij langdurig gebroken vliezen of een dreigende vroeggeboorte.
Antibiotica tijdens de bevalling zijn geïndiceerd bij:
- een positieve — of onbekende — screening;
- een eerder kind met GBS-ziekte;
- een bewezen urineweginfectie met GBS tijdens deze zwangerschap.
Daarnaast noemen de folders vroeggeboorte en koorts bij de moeder tijdens de bevalling als omstandigheden die het beleid veranderen.
Let op het woord «onbekend» in de eerste regel: is er een risicofactor maar geen uitslag, dan wordt in de regel behandeld alsof de uitslag positief is. Niet weten telt hier dus als reden om te behandelen, niet als reden om af te wachten.
Wat een positieve uitslag betekent
Dragerschap op zichzelf is geen ziekte. Groep B-streptokokken komen van nature voor in de darm, de vagina en de baarmoedermond en veroorzaken meestal niets. Ook GBS in de urine is in principe een teken van dragerschap — al leidt een bewezen urineweginfectie met GBS wél tot antibiotica tijdens de bevalling.
Een positieve uitslag heeft bovendien geen gevolgen voor de bevalling zolang er geen andere risicofactoren zijn, zoals vroeggeboorte, koorts tijdens de bevalling of langdurig gebroken vliezen.
Praktisch: de kweek uit urine en vagina levert pas na twee tot drie dagen een uitslag. Dat verklaart waarom een test op het moment zelf zelden helpt, en waarom het beleid op risicofactoren leunt.
Bij de baby
Wordt een pasgeborene toch ziek, dan uit zich dat meestal als koorts, ademhalings- en voedingsproblemen. In ernstige gevallen kan het leiden tot longontsteking, hersenvliesontsteking of bloedvergiftiging. De ziekte is meestal goed te behandelen met antibiotica.
Eén zin uit de patiëntenvoorlichting verdient het om onthouden te worden, omdat hij uitlegt waarom waakzaamheid na de bevalling belangrijker is dan een uitslag vooraf: een GBS-infectie komt nogal eens «uit de lucht vallen».
Is een eerder kind ziek geweest door GBS, dan krijg je bij een volgende bevalling antibiotica — testen is dan niet meer nodig. Zie ook kraamzorg.
Veelgestelde vragen
Waarom word ik in Nederland niet standaard getest op GBS?
Omdat de bacterie bij ongeveer één op de vijf zwangeren voorkomt en maar zeer zelden gevolgen heeft. Het Nederlandse beleid is risicogestuurd: er wordt getest en behandeld bij risicofactoren. In veel andere landen wordt wel standaard getest, rond week 35 tot 37.
Hoe groot is de kans dat mijn baby ziek wordt?
Ongeveer één op de duizend pasgeborenen wordt ziek door een GBS-infectie. Bij kinderen van draagsters is dat ongeveer één op de honderd. Besmet raken komt veel vaker voor — ongeveer tien procent van alle baby's — maar dan zitten de bacteriën alleen op de huid of slijmvliezen en wordt de baby er niet ziek van.
Wanneer krijg ik wel antibiotica tijdens de bevalling?
Bij een positieve of onbekende screening, bij een eerder kind met GBS-ziekte, en bij een bewezen urineweginfectie met GBS tijdens de zwangerschap. Daarnaast veranderen vroeggeboorte, langdurig gebroken vliezen en koorts tijdens de bevalling het beleid.
Wat betekent het als ik draagster ben?
Dragerschap is geen ziekte: groep B-streptokokken komen van nature voor in de darm, vagina en baarmoedermond. Een positieve uitslag heeft geen gevolgen voor de bevalling zolang er geen andere risicofactoren zijn, zoals vroeggeboorte, koorts tijdens de bevalling of langdurig gebroken vliezen.
Kan ik mezelf laten testen?
Het beleid rond GBS wordt bepaald door je verloskundige of gynaecoloog op basis van de landelijke richtlijn. Praktisch punt: een kweek uit urine en vagina levert pas na twee tot drie dagen uitslag, waardoor een test op het moment van de bevalling zelden helpt — juist daarom leunt het beleid op risicofactoren.
Hiernaast lezen
De andere zwangerschapspagina's gaan over planning en rechten; deze over een afweging in de zorg zelf.
Bron en methode
- Beleid
- Risicogestuurd; geen standaardscreening van alle zwangeren
- Dragerschap
- Ongeveer één op de vijf zwangeren
- Ziekte bij de baby
- Ongeveer één op de duizend pasgeborenen
- Screening bij
- Langdurig gebroken vliezen of dreigende vroeggeboorte
- Antibiotica bij
- Positieve of onbekende screening, eerder kind met GBS-ziekte, GBS in de urine
- Bron
- RIVM en de NVOG-richtlijn preventie van perinatale GBS-ziekte
- Gepubliceerd
- 1 september 2026
- Laatste herziening
- 1 september 2026
- Volgende herziening
- februari 2027
Deze rekentool stelt geen diagnose en vervangt niet het oordeel van een zorgverlener. Lees de medische disclaimer.