Aangepast gewicht — vetweefsel telt maar voor veertig procent mee, en dat is een keuze
Bij sommige berekeningen werkt het echte gewicht niet en het ideale gewicht evenmin. Dan wordt er een tussenwaarde gebruikt die veertig procent van het extra gewicht meetelt. Die veertig procent is een praktische afspraak die goed bleek te werken — geen gemeten eigenschap van vetweefsel.
Deze pagina berekent een gewicht, geen dosering. Welk gewicht bij welk middel hoort, staat in het protocol: sommige middelen gaan op echt gewicht, andere op ideaal gewicht, en weer andere op deze tussenwaarde. Dat is per middel bepaald en niet iets om zelf te kiezen.
Je gegevens
De amputatiecorrectie is optioneel en werkt los van de rest.
Uitkomst
—
| Gewicht | Waarde | Waarvoor |
|---|
El cálculo se ha hecho en tu navegador. Ninguno de estos valores se ha enviado ni guardado.
Waarom er een tussenwaarde bestaat
Aangepast gewicht = ideaal gewicht + 0,4 × (echt gewicht − ideaal gewicht)
Sommige stoffen verdelen zich vooral over waterrijk weefsel en nauwelijks over vet. Doseren op het echte gewicht geeft dan te veel, want een deel van dat gewicht doet niet mee.
Doseren op het ideale gewicht slaat door naar de andere kant. Vetweefsel is niet inert: het bevat vocht, het is doorbloed, en het draagt wel degelijk iets bij. Wie het volledig wegdenkt, geeft te weinig.
De tussenwaarde lost dat op door van het gewicht bóven het ideale gewicht veertig procent mee te tellen. Dat percentage is niet gemeten aan vetweefsel; het is gekozen omdat het in de praktijk goed uitkwam en het is blijven staan.
Het is dus een werkbare afspraak, geen natuurconstante. Voor sommige toepassingen circuleren andere factoren.
Drie gewichten, drie toepassingen
| Gewicht | Wanneer |
|---|---|
| Echt gewicht | Stoffen die zich ook over vetweefsel verdelen |
| Ideaal gewicht | Stoffen die dat vrijwel niet doen |
| Aangepast gewicht | De tussengevallen, en veel voedingsberekeningen |
Welke van de drie geldt, hoort bij het middel of de berekening en niet bij de persoon. Dat is het punt dat het vaakst misgaat: mensen kiezen een gewicht dat hun redelijk lijkt, terwijl de keuze al vastligt.
Buiten de farmacologie komt deze tussenwaarde ook voor bij voedingsberekeningen, waaronder de eiwitbehoefte. Rekenen met het echte gewicht levert daar bij een fors gewicht een hoeveelheid op die niet klopt met wat er nodig is.
Nog te controleren bij de volgende herziening: welke factor in Nederlandse protocollen gangbaar is en voor welke toepassingen.
De correctie na amputatie
Dit is een aparte berekening met een ander doel. Na een amputatie is het gemeten gewicht lager, terwijl de persoon dezelfde bouw houdt. Een BMI of een doseringsberekening op dat lagere gewicht klopt dan niet.
De correctie werkt via het aandeel dat elk lichaamsdeel normaal gesproken van het totale gewicht uitmaakt: een heel been ongeveer een zesde, een hele arm ongeveer een twintigste, een hand nog geen procent.
Door het gemeten gewicht te delen door het overgebleven aandeel ontstaat het gewicht dat de persoon met dezelfde bouw zou hebben gehad. Dat getal gaat vervolgens de andere berekeningen in.
De percentages zijn gemiddelden uit anatomische reeksen. Ze zijn goed genoeg om de grove fout te herstellen, en niet nauwkeurig genoeg om als exacte waarde te gelden.
Wat deze rekentool niet doet
- Geen dosering. Welk gewicht geldt, staat in het protocol.
- Geen keuze tussen de drie gewichten. Die hoort bij het middel, niet bij de persoon.
- Geen streefgewicht. Het ideale gewicht is hier een rekenstap.
- Geen exacte amputatiecorrectie: de percentages zijn gemiddelden.
Veelgestelde vragen
Waarom telt vetweefsel maar voor veertig procent mee?
Omdat de twee alternatieven allebei doorslaan. Doseren op het echte gewicht geeft te veel, want een deel van dat gewicht doet niet mee. Doseren op het ideale gewicht geeft te weinig, want vetweefsel bevat vocht en is doorbloed. De veertig procent is een praktische middenweg die goed bleek uit te komen, geen gemeten eigenschap.
Welk gewicht moet ik gebruiken?
Dat hangt van de berekening af, niet van jou. Sommige middelen gaan op echt gewicht, andere op ideaal gewicht en weer andere op de tussenwaarde, en dat ligt per middel vast. De fout die het vaakst gemaakt wordt is een gewicht kiezen dat redelijk lijkt, terwijl de keuze al bepaald is.
Waarvoor wordt dit buiten medicijnen gebruikt?
Onder meer voor voedingsberekeningen, waaronder de eiwitbehoefte. Rekenen met het echte gewicht levert bij een fors gewicht een hoeveelheid op die niet overeenkomt met wat er nodig is, omdat de behoefte meeschaalt met stofwisselend weefsel en niet met vetmassa.
Hoe werkt de correctie na een amputatie?
Elk lichaamsdeel maakt normaal gesproken een bekend aandeel van het totale gewicht uit: een heel been ongeveer een zesde, een hele arm ongeveer een twintigste. Door het gemeten gewicht te delen door het overgebleven aandeel ontstaat het gewicht dat bij dezelfde bouw zou horen, en dat getal gaat de andere berekeningen in.
Wanneer maakt dit verschil uit?
Alleen bij een groot verschil tussen het echte en het ideale gewicht. Ligt iemand daar dicht bij, dan komen alle drie de waarden bij elkaar uit en maakt de keuze niets uit. De correctie is er juist voor de gevallen waarin het verschil groot genoeg is om de uitkomst te verschuiven.
Hiernaast lezen
Het ideale gewicht waar deze berekening op leunt, komt uit vier formules die onderling verschillen.
Bron en methode
- Aangepast gewicht
- Ideaal gewicht plus 0,4 maal het verschil tussen echt en ideaal gewicht
- Ideaal gewicht
- Berekend volgens Devine: 50 kg bij mannen en 45,5 kg bij vrouwen op 152,4 cm, plus 2,3 kg per inch
- De factor 0,4
- Praktische afspraak, niet gemeten aan vetweefsel; voor sommige toepassingen circuleren andere waarden
- Amputatiecorrectie
- Gemeten gewicht gedeeld door het resterende aandeel van de lichaamsmassa
- Segmentaandelen
- Gemiddelden uit anatomische reeksen; heel been circa 16 %, hele arm circa 5 %
- Beperkingen
- Bepaalt geen dosering; welk gewicht geldt hoort bij het middel of de berekening
- Gepubliceerd
- 1 september 2026
- Última revisión
- 1 september 2026
- Próxima revisión
- februari 2027
Esta herramienta no emite diagnósticos y no sustituye la valoración de un profesional sanitario. Consulta el aviso médico.