Reanimatie en AED — de buurman is gemiddeld 2,5 minuut eerder dan de ambulance
Bij een hartstilstand wint niet de ambulance de race maar de buurt: burgerhulpverleners zijn gemiddeld 2,5 minuut eerder ter plaatse. Nederland is het eerste land ter wereld met zo'n landelijk netwerk — en het bestaat volledig uit vrijwilligers.
Dit is geen reanimatie-instructie. Er staan hier geen compressiediepten of beademingsverhoudingen; dat leer je in een cursus. Wat hier staat is hoe het systeem werkt en wat de minuten kosten. Bij een hartstilstand is de eerste handeling altijd: bel 112.
Reken de minuten door
Vul in hoeveel minuten er verstrijken; de uitkomst is een vuistregel, geen voorspelling.
Uitkomst
—
| Stap | Wat er gebeurt |
|---|
De berekening gebeurt in je browser. Geen van deze waarden wordt verstuurd of opgeslagen.
Hoe het oproepsysteem werkt
Zodra iemand 112 belt bij een vermoedelijke hartstilstand, activeert de meldkamer het oproepsysteem. Rondom het adres wordt een 6-minutenzone berekend: het gebied waarbinnen hulpverleners binnen zes minuten ter plaatse kunnen zijn, gerekend met een gemiddelde verplaatsingssnelheid van 15 kilometer per uur.
- Er worden maximaal dertig burgerhulpverleners opgeroepen.
- Gestreefd wordt naar een verdeling van een derde rechtstreeks naar het slachtoffer en twee derde via een AED.
- Alle opgeroepen hulpverleners hebben een reanimatiecertificaat.
Die verdeling verklaart het uitgangspunt dat er binnen 500 meter van elke melding een AED beschikbaar moet zijn: zonder apparaat in de buurt valt tweederde van de oproep in het water.
Drie stappen, in deze volgorde
| Stap | Waarom |
|---|---|
| 1. Bel 112 | Zonder melding komt er geen ambulance en geen oproep aan burgerhulpverleners |
| 2. Reanimeer | Hartmassage en beademing houden de circulatie op gang tot er gedefibrilleerd kan worden |
| 3. Zet een AED in | De defibrillatie zelf; het apparaat beoordeelt of een schok zinvol is |
De volgorde is geen detail. Het bellen zet het hele netwerk in beweging — het is de enige stap die je niet kunt overslaan, ook niet als er al iemand aan het reanimeren is.
Wat de minuten kosten
Zonder hulp raken de hersenen na vier tot zes minuten onherstelbaar beschadigd. Daarbinnen telt elke minuut, en daar komt de bekende vuistregel vandaan.
Maar de bronnen verschillen over hoeveel. Voorlichting van de Hartstichting en gemeenten noemt een daling van de overlevingskans met ongeveer 10 procent per minuut. Een cijfer dat via het ANP uit het NRC werd aangehaald houdt het op ongeveer 6 procent per minuut. De Reanimatieraad koppelt die 10 procent specifiek aan de kans op succes bij defibrilleren.
Het zijn dus vuistregels, geen rekenmodellen. Wat ze gemeen hebben is de richting: de helling is steil, en elke minuut die je wint is er één.
De cijfers achter het systeem
- Veertig mensen per dag krijgen in Nederland buiten het ziekenhuis een hartstilstand — ongeveer driehonderd per week, en vijftien- tot zestienduizend reanimaties per jaar.
- Ongeveer 25 procent van de slachtoffers overleeft. Internationaal gezien is dat al hoog.
- Bij het oproepsysteem stonden 245.000 burgerhulpverleners geregistreerd, tegen 170.000 vier jaar eerder — een momentopname die intussen veranderd zal zijn.
Er loopt een pleidooi om van een 6-minutenzone naar een 3-minutenzone te gaan, met het perspectief van een veel hogere overleving. Dat getal komt uit een opiniestuk en is een voorstel, geen vastgesteld resultaat — het staat hier omdat je het tegenkomt, niet omdat het bewezen is.
Wat je zelf kunt doen
Het netwerk werkt alleen als er genoeg mensen én genoeg apparaten in zijn. Twee dingen zijn daarvoor nodig, en beide zijn vrijwillig:
- Je aanmelden als burgerhulpverlener met een reanimatiecertificaat. Je wordt opgeroepen op basis van je locatie op dat moment.
- Een AED aanmelden die je in bezit hebt, zodat hij bij een melding in de buurt kan worden ingezet — en hem zo mogelijk buiten ophangen, zodat hij ook 's nachts bereikbaar is.
Zie ook je hartritme voelen: boezemfibrilleren is iets heel anders dan een hartstilstand, maar het is wel de ritmestoornis die je zelf kunt opmerken.
Veelgestelde vragen
Wat is een 6-minutenzone?
Een gebied waarin de hulpverlening zo is georganiseerd dat bij een hartstilstand binnen zes minuten gereanimeerd kan worden en een AED kan worden ingezet. Het oproepsysteem berekent die zone rond het adres van de melding, gerekend met een gemiddelde verplaatsingssnelheid van 15 kilometer per uur.
Zijn burgerhulpverleners echt sneller dan de ambulance?
Gemiddeld wel: zij zijn ongeveer 2,5 minuut eerder ter plaatse. Nederland is het eerste land ter wereld met een landelijk reanimatienetwerk van burgerhulpverleners, en dat bestaat volledig uit vrijwilligers.
Hoeveel daalt de overlevingskans per minuut?
Daar verschillen de bronnen over. Voorlichting noemt vaak ongeveer 10 procent per minuut, terwijl een ander aangehaald cijfer op ongeveer 6 procent uitkomt; de Reanimatieraad koppelt die 10 procent aan de kans op succes bij defibrilleren. Het zijn vuistregels, geen rekenmodellen — maar de richting is duidelijk.
Hoeveel mensen worden opgeroepen bij een melding?
Maximaal dertig burgerhulpverleners in de buurt, waarbij gestreefd wordt naar een derde die rechtstreeks naar het slachtoffer gaat en twee derde die eerst een AED ophaalt. Uitgangspunt is dat er binnen 500 meter van elke melding een AED beschikbaar is.
Wat kan ik zelf bijdragen?
Je aanmelden als burgerhulpverlener met een reanimatiecertificaat, en een AED die je bezit aanmelden bij het oproepsysteem zodat die kan worden ingezet — bij voorkeur buiten opgehangen, zodat hij ook buiten kantooruren bereikbaar is.
Hiernaast lezen
Een hartstilstand is iets anders dan een hartinfarct of een ritmestoornis; de andere hartpagina's gaan over wat je vooraf kunt meten.
Bron en methode
- Eerste handeling
- Bel 112 — dat activeert zowel de ambulance als het oproepsysteem
- Drie stappen
- 112 bellen, reanimeren, defibrilleren met een AED
- Zoneberekening
- 6 minuten bij een gemiddelde verplaatsingssnelheid van 15 km/u
- Oproep
- Maximaal 30 hulpverleners; een derde rechtstreeks, twee derde via een AED
- Vuistregel
- Ongeveer 6 tot 10 procent daling van de kans per minuut, afhankelijk van de bron
- Deze pagina
- Beschrijft het systeem; een reanimatiecursus leert de handelingen
- Gepubliceerd
- 1 september 2026
- Laatste herziening
- 1 september 2026
- Volgende herziening
- februari 2027
Deze rekentool stelt geen diagnose en vervangt niet het oordeel van een zorgverlener. Lees de medische disclaimer.