PMS — bij ruim 40% blijkt uit het dagboek dat het patroon er niet is
Er bestaat geen bloedtest voor PMS, en terugkijken blijkt onbetrouwbaar: bij ruim 40 procent van de vrouwen die van zichzelf vinden dat ze PMS hebben, laat een dagelijks bijgehouden lijst zien dat er geen premenstrueel patroon is.
Deze pagina stelt niets vast en noemt geen medicatie. Wat ze doet is uitleggen welk patroon waar naar verwijst — zodat je met bruikbaar materiaal bij de huisarts komt in plaats van met een herinnering.
Je patroon
Denk aan de afgelopen maanden; de uitkomst vertelt wat er nodig is om het hard te maken.
Uitkomst
—
| Patroon | Hoe het eruitziet | Jij |
|---|
De berekening gebeurt in je browser. Geen van deze waarden wordt verstuurd of opgeslagen.
Waarom het geheugen hier niet deugt
Het cijfer uit de richtlijn is confronterend en tegelijk bevrijdend: bij meer dan veertig procent van de vrouwen die van zichzelf vinden dat ze aan PMS lijden, blijkt uit een dagelijks bijgehouden klachtenlijst dat er geen premenstrueel patroon aanwezig is.
Dat betekent niet dat de klachten er niet zijn. Het betekent dat ze niet aan de cyclus vastzitten — en dat maakt voor de aanpak alles uit. Vandaar de eis: de diagnose wordt gesteld op prospectieve dagelijkse registratie gedurende minimaal twee cycli, met een kalendertest of een dagelijkse vragenlijst.
De richtlijn erkent zelf hoe vervelend dat is, en zegt er meteen achteraan: hoewel bewerkelijk, deze diagnostische procedure is de moeite waard. Belangrijk daarbij is dat het dagelijks gebeurt en niet achteraf vanuit het geheugen.
Drie patronen die er hetzelfde uitzien
| Patroon | Hoe het eruitziet |
|---|---|
| PMS / PMDS | Klachten alleen in de luteale fase, die verdwijnen bij de menstruatie, met daarna een klachtenvrije periode van minstens een week |
| PME — premenstruele exacerbatie | Klachten zijn altijd aanwezig maar verergeren vóór de menstruatie |
| Niet-cyclisch | Geen consistente band met de cyclus |
Dat onderscheid is geen woordenspel. PME voorspelt vaak een slechte respons op de behandelingen die bij PMDS als eerste keus gelden — wie de verkeerde categorie krijgt, krijgt dus makkelijk de verkeerde aanpak. Precies daarom is het dagboek geen formaliteit.
De symptoomvrije week is het scharnierpunt: zonder die periode van rust past het beeld niet bij PMS, hoe hevig de premenstruele klachten ook zijn.
Wat PMS precies is — en wat niet telt
De definitie legt de nadruk niet op wélke klachten je hebt: er is geen minimumaantal symptomen en de aard van de klachten is niet doorslaggevend. Wat telt is dat ze cyclisch optreden, in vrijwel iedere cyclus, en dat het normale leefpatroon erdoor verstoord raakt.
De ernstiger, vooral psychische variant heet PMDS (ook wel PMDD). Daarvoor gelden striktere criteria: ten minste vijf van de elf symptomen, waarvan er tien psychisch zijn en één lichamelijk.
Een detail dat verwarring wegneemt: PMS kan ook optreden zonder menstruatie — bijvoorbeeld na verwijdering van de baarmoeder of bij gebruik van een hormoonspiraal. Dan spreekt men van variant PMS. Zie ook spiraal plaatsen.
Wat een bloedtest wel en niet doet
Er bestaat geen laboratoriumtest die PMS of PMDS kan aantonen. Bloedonderzoek heeft wel zin, maar met een ander doel: andere oorzaken uitsluiten die dezelfde klachten kunnen geven.
De oorzaak zelf is onbekend. Vermoed wordt een abnormale, verhevigde reactie op hormonale schommelingen die op zichzelf normaal zijn — wat verklaart waarom hormoonwaarden bij vrouwen met en zonder PMS niet wezenlijk verschillen.
PMS of PMDS komt naar schatting voor bij drie tot vijf procent van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd.
Wat je meeneemt naar het gesprek
- Twee cycli aan dagelijkse registratie — de enige manier om het patroon zichtbaar te maken.
- De impact op je functioneren: welke dagen vielen uit, wat kon je niet.
- Wat er eerder is geprobeerd en wat dat deed.
Lukt het bijhouden niet, dan is er een praktische tip uit de patiëntenvoorlichting die zonder schaamte mag: vraag iemand in je omgeving je er dagelijks aan te herinneren.
Blijft er ondanks zorgvuldig onderzoek twijfel bestaan, dan bestaat er een manier om de diagnose te bevestigen — en die werkt beide kanten op: verdwijnen de klachten daarmee niet, dan is dat een sterke aanwijzing voor een onderliggende aandoening die níét onder PMS valt.
Veelgestelde vragen
Kun je PMS met een bloedtest vaststellen?
Nee. Er bestaat geen laboratoriumtest die PMS of PMDS kan aantonen. Bloedonderzoek wordt gebruikt om andere oorzaken van dezelfde klachten uit te sluiten. De diagnose berust op dagelijkse registratie van de klachten gedurende minimaal twee cycli.
Waarom moet ik twee cycli bijhouden?
Omdat terugkijken onbetrouwbaar is: bij meer dan veertig procent van de vrouwen die denken PMS te hebben, laat een dagelijks bijgehouden lijst zien dat er geen premenstrueel patroon is. De registratie moet dagelijks gebeuren en niet achteraf vanuit het geheugen.
Wat is het verschil tussen PMS en PME?
Bij PMS treden de klachten alleen in de luteale fase op en verdwijnen ze bij de menstruatie, gevolgd door een klachtenvrije periode van minstens een week. Bij een premenstruele exacerbatie zijn de klachten er altijd, maar verergeren ze vóór de menstruatie. Dat onderscheid telt, omdat PME vaak slecht reageert op de behandelingen die bij PMDS eerste keus zijn.
Wat is PMDS precies?
De ernstiger, vooral psychische variant van PMS. Voor die diagnose moeten ten minste vijf van de elf symptomen cyclisch optreden, waarvan er tien psychisch zijn en één lichamelijk. Bij PMS zelf is er geen minimumaantal symptomen en is de aard van de klachten niet doorslaggevend.
Kun je PMS hebben zonder menstruatie?
Ja. Het kan ook optreden na verwijdering van de baarmoeder of bij gebruik van een hormoonspiraal; dan spreekt men van variant PMS. Premenstruele klachten komen alleen voor bij vrouwen die een hormonale cyclus hebben, maar die cyclus hoeft niet met een menstruatie zichtbaar te zijn.
Hiernaast lezen
Weten waar je in je cyclus zit is hier geen bijzaak: het patroon in de tijd ís de diagnose.
Bron en methode
- Diagnose
- Prospectieve dagelijkse registratie gedurende minimaal twee cycli
- Waarom
- Bij ruim 40% van de vrouwen die PMS vermoeden ontbreekt het premenstruele patroon
- PMS
- Klachten in de luteale fase, verdwijnen bij de menstruatie, daarna minstens een week klachtenvrij
- PMDS
- Ten minste vijf van de elf symptomen, waarvan tien psychisch
- PME
- Klachten altijd aanwezig, premenstrueel erger — geen PMS
- Laboratorium
- Geen test die het aantoont; wel om andere oorzaken uit te sluiten
- Gepubliceerd
- 1 september 2026
- Laatste herziening
- 1 september 2026
- Volgende herziening
- februari 2027
Deze rekentool stelt geen diagnose en vervangt niet het oordeel van een zorgverlener. Lees de medische disclaimer.