De overgang — je cycli worden meestal eerst korter, niet langer
De menopauze is geen periode maar één dag: je laatste menstruatie. Je weet pas dát het de laatste was na twaalf maanden zonder. Deze rekentool telt daarom terug — hij voorspelt niets.
Dit is een telling, geen diagnose. De overgang wordt in Nederland beoordeeld op leeftijd en het patroon van klachten en cycli. Klachten vóór je veertigste, of ongewoon bloedverlies, zijn een reden om naar de huisarts te gaan.
Je situatie
Vul je leeftijd in en hoe lang het geleden is dat je voor het laatst ongesteld was.
Uitkomst
—
| Begrip | Wat het is | Jij |
|---|
De berekening gebeurt in je browser. Geen van deze waarden wordt verstuurd of opgeslagen.
Drie woorden die door elkaar lopen
| Woord | Wat het aanduidt |
|---|---|
| Menopauze | Je laatste ongesteldheid — één moment, achteraf vastgesteld |
| Perimenopauze | De periode ervóór waarin je ongesteldheid verandert, tot één jaar na je laatste menstruatie |
| Overgang | De jaren rondom je laatste ongesteldheid |
| Postmenopauze | De tijd daarna |
In het dagelijks gebruik worden ze door elkaar gehaald, en dat leidt tot verwarring over wat er «al» aan de hand is. In Nederland ligt de gemiddelde leeftijd van de menopauze op 50 tot 51 jaar, en de overgang kan beginnen tussen je veertigste en zestigste.
Eerst korter, dan langer
Dit is het detail dat het vaakst verrast. Het menstruatiepatroon wordt bij de meeste vrouwen onregelmatig vóór de menopauze — maar meestal worden de cycli eerst korter en pas daarna langer, om uiteindelijk helemaal te verdwijnen.
Wie alleen let op «het blijft weg», mist daardoor de eerste fase. Een cyclus die korter wordt dan je gewend was, is vaak het vroegste teken.
Verder kan er meer of minder tijd tussen zitten, kun je langer of korter ongesteld zijn, en kan het bloedverlies toenemen of juist afnemen — beide horen bij het beeld.
De perimenopauze duurt gemiddeld vier tot zes jaar. Maar het kan ook kort: sommige vrouwen bereiken de menopauze na een korte periode van onregelmatige cycli.
Niet iedereen heeft klachten
De verdeling is schever dan de aandacht voor het onderwerp suggereert: bij ongeveer een kwart van de vrouwen gaat de overgang gepaard met klachten die het dagelijks leven kunnen verstoren — en anderen hebben er helemaal geen.
Het individuele beloop van opvliegers en nachtelijk zweten varieert sterk en is niet goed te voorspellen. Onderzoek dat in de huisartsenrichtlijn wordt beschreven vond globaal vier verschillende beloopspatronen, elk bij ongeveer evenveel vrouwen — waaronder een groep bij wie de klachten vroeg beginnen en daarna afnemen.
Dat is ook een reden om andere verklaringen niet te snel weg te strepen. Algemene klachten als vermoeidheid, somberheid en spier- en gewrichtspijn worden vaak aan de overgang toegeschreven, maar dat verband is minder duidelijk dan bij opvliegers.
Wat samenhangt met een vroeger of langer beloop
Eén verband is tamelijk stevig: rokende vrouwen bereiken eerder de menopauze.
Daarnaast beschrijft de huisartsenrichtlijn onderzoek naar hoe lang de klachten aanhouden. Een langere duur hing samen met ooit hebben gerookt, een hogere BMI, meer gevoeligheid voor symptomen, depressieve of angstklachten en stress. Een kortere duur hing samen met het hebben van een levenspartner, een hoger opleidingsniveau, weinig financiële zorgen en meer sociale steun.
Let op wat hier staat: dit zijn samenhangen uit onderzoek, geen oorzaken — en al helemaal geen lijst van dingen die je verkeerd zou doen. Ze zeggen iets over groepen, niet over hoe het bij jou zal lopen.
Wanneer naar de huisarts
- Klachten of uitblijvende menstruatie vóór je veertigste. Ongeveer één op de honderd vrouwen komt vóór haar veertigste in de overgang; dat vraagt aparte aandacht.
- Ongewoon bloedverlies — ook nadat je menstruatie al gestopt leek.
- Klachten die je dagelijks leven verstoren. Er bestaan behandelingen, waaronder hormoontherapie; welke afweging daarbij hoort, is een gesprek met je huisarts en valt buiten wat een rekentool kan zeggen.
Zie ook cyclus berekenen en overtijd voor het patroon in de jaren ervoor.
Veelgestelde vragen
Wanneer ben ik officieel in de menopauze?
Twaalf maanden na je laatste menstruatie. De menopauze is namelijk geen periode maar één moment — je laatste ongesteldheid — en je weet pas dat het de laatste wás als er twaalf maanden zonder zijn verstreken. In Nederland gebeurt dat gemiddeld rond je vijftigste of eenenvijftigste.
Wat is het verschil tussen overgang, perimenopauze en menopauze?
De menopauze is je laatste ongesteldheid. De perimenopauze is de periode ervoor waarin je ongesteldheid verandert, tot één jaar na die laatste menstruatie. De overgang zijn de jaren rondom je laatste ongesteldheid. De tijd daarna heet postmenopauze.
Wat verandert er als eerste aan mijn cyclus?
Meestal worden de cycli eerst korter en pas daarna langer, om uiteindelijk helemaal te verdwijnen. Wie alleen let op het uitblijven van de menstruatie mist daardoor het vroegste teken. Ook de duur en de hoeveelheid bloedverlies kunnen veranderen, in beide richtingen.
Hoe lang duurt de overgang?
De perimenopauze duurt gemiddeld vier tot zes jaar, maar de spreiding is groot: sommige vrouwen bereiken de menopauze na een korte periode van onregelmatige cycli. Het individuele beloop van opvliegers is niet goed te voorspellen.
Krijgt iedereen last van de overgang?
Nee. Bij ongeveer een kwart van de vrouwen gaat de overgang gepaard met klachten die het dagelijks leven kunnen verstoren, terwijl anderen helemaal geen klachten hebben.
Hiernaast lezen
De pagina's over de cyclus zelf gaan uit van een regelmatig patroon; hier gaat het juist over het loslaten daarvan.
Bron en methode
- Menopauze
- Vastgesteld na twaalf maanden zonder menstruatie; het gaat om één moment, achteraf bepaald
- Gemiddelde leeftijd
- 50 tot 51 jaar in Nederland; de overgang kan beginnen tussen 40 en 60 jaar
- Perimenopauze
- Gemiddeld vier tot zes jaar, met een grote spreiding
- Cycluspatroon
- Meestal eerst korter, daarna langer, daarna weg
- Vóór het 40e jaar
- Ongeveer één op de honderd vrouwen; reden om naar de huisarts te gaan
- Bron
- NHG-Standaard De overgang en Thuisarts.nl; de rekentool telt terug en voorspelt niet
- Gepubliceerd
- 1 september 2026
- Laatste herziening
- 1 september 2026
- Volgende herziening
- februari 2027
Deze rekentool stelt geen diagnose en vervangt niet het oordeel van een zorgverlener. Lees de medische disclaimer.