Staar — «je hebt staar» is geen reden om te opereren

Hinder, niet troebeling

Staar neemt meestal langzaam toe, en de meeste mensen krijgen hem op den duur. Dat maakt het geen aandoening die je zo snel mogelijk moet laten verhelpen: wie nog goed genoeg ziet om zonder problemen te werken, zijn hobby's te doen en auto te rijden — en voldoet aan de eisen voor een rijbewijs — hoeft zich nog niet te laten behandelen.

De ziekenhuisfolders zeggen het nog directer: het is verstandig om niet in een te vroeg stadium te opereren, en zonder klachten opereert de oogarts de staar niet.

Wel realistisch is om rekening te houden met een operatie in de toekomst. Andere brillenglazen verbeteren het zicht op den duur niet meer, en er bestaan geen medicijnen tegen staar.

Waar je het aan merkt

• Waziger zien dat met een nieuwe bril niet meer opknapt;
• dubbelzien of een schaduwbeeld met één oog;
• doffere kleuren;
• last van licht, schitteringen of verblinding;
• meer licht nodig bij lezen.

Eén signaal is minder bekend en juist verraderlijk: als je binnen korte tijd opeens veel sterkere of zwakkere brillenglazen nodig hebt, kan dat op ouderdomsstaar wijzen. Een plotseling veranderende sterkte is dus niet altijd «gewoon ouder worden».

Zit de troebeling in het midden van de lens of vlak daarbij, dan krijg je eerder klachten. Naast ouderdom kunnen oogletsel, infectie en langdurig gebruik van bepaalde medicatie staar veroorzaken; ook aangeboren staar bestaat.

De operatie verbetert niet altijd

Staaroperaties horen tot de meest uitgevoerde en meest succesvolle ingrepen, en herstellen het gezichtsvermogen vrijwel volledig als de rest van het oog gezond is. Die laatste voorwaarde doet het werk.

De folders zijn er eerlijk over: een staaroperatie geeft niet altijd verbetering. Daarom stelt de oogarts, voor zover mogelijk, eerst vast dat de staar de enige oorzaak van het slechte zien is. Zit er bijvoorbeeld een netvliesafwijking als maculadegeneratie achter, dan levert het vervangen van de lens weinig of niets op.

Bij de ingreep wordt de troebele lens vervangen door een kunstlens die je hele leven meegaat. De operatie is poliklinisch.

Welke lens — en wie betaalt

De standaard is de monofocale lens, en die wordt volledig vergoed. Voor de andere typen geldt een bijbetaling wanneer ze niet medisch noodzakelijk zijn; vergelijkingssites noemen orden van grootte tussen enkele honderden en ruim duizend euro per oog — bedragen die per aanbieder en per jaar verschillen.

Duurder is niet vanzelf beter. Multifocale lenzen zijn niet voor iedereen geschikt en kunnen optische neveneffecten geven: halo's rond lichtbronnen, lichtverstrooiing bij tegenlicht en verminderd contrastzicht. Welke lens past, bespreek je met de oogarts.

Staar en het rijbewijs

De twee hangen direct samen. Te slecht zien om een rijbewijs te mogen hebben staat in de folders tussen de redenen om te opereren — en omgekeerd is «voldoen aan de rijbewijseisen» juist een argument om nog te wachten.

De eisen zelf gaan over gezichtsscherpte en gezichtsveld; zie zicht en rijbewijs. Merk op dat staar daar ook terugkomt als aandoening waarbij het CBR vaker om een beoordeling vraagt.

Zie ook gezichtsscherpte.

Veelgestelde vragen

Hiernaast lezen

Of je zicht nog aan de rijbewijseisen voldoet, is hier een van de afwegingen; die eisen staan op een eigen pagina.

Bron en methode

Indicatie

Hinder in het dagelijks leven, niet de aanwezigheid van staar

Afwachten

Mag, zolang je voldoet aan de rijbewijseisen en normaal functioneert

Voorwaarde vooraf

De oogarts stelt vast dat staar de enige oorzaak van het slechte zien is

Behandeling

Alleen operatie; de kunstlens gaat het hele leven mee

Standaardlens

Monofocaal, volledig vergoed; torisch en multifocaal vaak met bijbetaling

Toegang

Verwijzing van huisarts of optometrist; verplicht eigen risico geldt

Gepubliceerd

1 september 2026

Laatste herziening

1 september 2026

Volgende herziening

februari 2027

Deze rekentool stelt geen diagnose en vervangt niet het oordeel van een zorgverlener. Lees de medische disclaimer.