kopeninnederlandRekentools
Voeding en stofwisseling

Basaalmetabolisme — drie formules, en de spreiding tussen mensen is groter dan die ertussen

Het basaalmetabolisme is wat je lichaam in volledige rust verbruikt. Elke formule hier geeft een gemiddelde voor mensen zoals jij, en de spreiding rond dat gemiddelde is groot: twee mensen met identieke gegevens kunnen honderden kilocalorieën verschillen, en geen formule ziet dat.

Bijgewerkt op 1 september 2026 Spreiding ±10 % No se envía ningún dato

Deze uitkomst is geen doel en geen budget. Het is een schatting van wat je lichaam in rust verbruikt, bedoeld als vertrekpunt voor andere berekeningen. Wat je werkelijk nodig hebt, blijkt uit hoe je gewicht zich over weken ontwikkelt — niet uit deze formule.

Je gegevens

Het vetpercentage is optioneel en schakelt een vierde formule in.

kg
cm
jaar
%

Wat het wel en niet meet

Het basaalmetabolisme is wat je lichaam verbruikt in volledige rust, bij een aangename temperatuur en zonder vertering: ademhaling, bloedsomloop, hersenactiviteit, celonderhoud.

Dat is niet je dagverbruik. Bewegen komt erbij, verteren komt erbij, en alles wat je op een dag doet zonder het sport te noemen ook. Bij elkaar vaak een derde tot de helft meer.

Wat de formules doen is een gemiddelde geven voor mensen met jouw gewicht, lengte, leeftijd en geslacht. Dat gemiddelde klopt voor de groep en zegt weinig over één persoon.

Mifflin-St Jeor: 10 × gewicht + 6,25 × lengte − 5 × leeftijd, plus 5 bij mannen en min 161 bij vrouwen

Waarom de spreiding het echte verhaal is

Dit is het punt dat op de meeste rekenpagina's ontbreekt, en het is belangrijker dan de keuze tussen de formules.

De verschillen tussen deze drie formules zijn klein — meestal enkele tientallen kilocalorieën. De spreiding tussen mensen met dezelfde gegevens is veel groter: rond de tien procent naar beide kanten, en bij een deel van de mensen meer.

Concreet: bij een geschat basaalmetabolisme van 1800 kcal kan het werkelijke verbruik van iemand met precies die gegevens rond de 1600 of rond de 2000 liggen. Beide zijn gewoon.

Die spreiding komt uit dingen die geen enkele formule kent: de hoeveelheid spierweefsel, de omvang van organen, schildklierfunctie, genetische aanleg en de eigen geschiedenis van iemands gewicht.

De praktische conclusie: gebruik dit getal als vertrekpunt, niet als waarheid. Wat je werkelijk verbruikt, blijkt uit hoe je gewicht zich over enkele weken ontwikkelt bij een bekende inname. Dat is de enige meting die jouw stofwisseling betreft en niet die van een gemiddelde.

Nog te controleren bij de volgende herziening: of Nederlandse voedingsrichtlijnen een specifieke formule aanbevelen.

Welke formule wanneer

FormuleJaarBijzonderheid
Mifflin-St Jeor1990Meestal het meest gebruikt
Harris-Benedict1919, herzien 1984Ouder, geeft vaak iets hoger uit
Katch-McArdle1996Gebruikt vetvrije massa in plaats van geslacht

Katch-McArdle is de enige die naar lichaamssamenstelling kijkt in plaats van naar geslacht. Dat maakt hem geschikter bij mensen met veel of juist weinig spiermassa, waar de andere twee ernaast zitten omdat ze alleen het totale gewicht kennen.

De keerzijde: hij heeft een vetpercentage nodig, en dat komt zelf uit een schatting met een marge van enkele procentpunten. Die marge gaat mee. Een nauwkeuriger formule met een onnauwkeuriger invoer is niet automatisch beter.

Alle drie zijn afgeleid op groepen die gemiddeld korter waren dan de huidige Nederlandse bevolking. Bij zeer lange mensen wordt er dus geëxtrapoleerd — hetzelfde patroon dat bij de BMI speelt.

Wat deze rekentool niet doet

Veelgestelde vragen

Welke formule is de beste?

Die vraag lost het echte probleem niet op. De verschillen tussen de formules zijn klein — meestal enkele tientallen kilocalorieën — terwijl de spreiding tussen mensen met dezelfde gegevens rond de tien procent naar beide kanten ligt. Kiezen tussen de formules verandert dus veel minder dan de onzekerheid die er sowieso is.

Is dit hoeveel ik per dag mag eten?

Nee. Het basaalmetabolisme is wat je lichaam in volledige rust verbruikt, zonder beweging en zonder vertering. Je dagverbruik ligt daar een derde tot de helft boven, afhankelijk van hoe actief je bent. En deze pagina stelt sowieso geen inname voor: ze schat verbruik.

Waarom kan mijn werkelijke verbruik zo afwijken?

Omdat de formules dingen niet kennen die wel meetellen: de hoeveelheid spierweefsel, de omvang van organen, schildklierfunctie, genetische aanleg en de eigen gewichtsgeschiedenis. Bij een geschatte 1800 kcal kan het werkelijke verbruik rond de 1600 of rond de 2000 liggen, en beide zijn gewoon.

Wanneer gebruik ik Katch-McArdle?

Als je een redelijk betrouwbaar vetpercentage hebt en je lichaamssamenstelling afwijkt van het gemiddelde, bijvoorbeeld bij veel spiermassa. Hij kijkt naar vetvrije massa in plaats van naar geslacht. Let wel: het vetpercentage komt zelf uit een schatting met een marge, en die gaat mee — een nauwkeuriger formule met onnauwkeuriger invoer is niet automatisch beter.

Hoe kom ik erachter wat ik écht verbruik?

Door te kijken hoe je gewicht zich over enkele weken ontwikkelt bij een inname die je redelijk kent. Dat is de enige meting die over jouw stofwisseling gaat in plaats van over een groepsgemiddelde. De formule is daarbij het vertrekpunt, niet de uitkomst.

Hiernaast lezen

Het dagverbruik bouwt op dit getal voort met een factor voor beweging.

Bron en methode

Mifflin-St Jeor
10 maal gewicht plus 6,25 maal lengte min 5 maal leeftijd, plus 5 bij mannen en min 161 bij vrouwen
Harris-Benedict
Herziene versie uit 1984, met aparte coëfficiënten per geslacht
Katch-McArdle
370 plus 21,6 maal de vetvrije massa in kilogram
Spreiding tussen personen
Ongeveer tien procent naar beide zijden, groter dan het verschil tussen de formules
Niet inbegrepen
Beweging, vertering en dagelijkse activiteit
Beperkingen
Groepsgemiddelden; niet geschikt voor kinderen, zwangeren of tijdens ziekte
Gepubliceerd
1 september 2026
Última revisión
1 september 2026
Próxima revisión
februari 2027

Esta herramienta no emite diagnósticos y no sustituye la valoración de un profesional sanitario. Consulta el aviso médico.