Houtstook — er is bewust geen code groen
De Stookwijzer kent code geel, oranje en rood — maar geen groen. Dat is geen omissie: helemaal geen hout stoken is het beste voor een gezonde leefomgeving, en daarom is groen er bewust uit gelaten.
Eén ding is veranderd: het stookalert is gestopt sinds de vernieuwde Stookwijzer er is. Veel gemeentelijke pagina's verwijzen er nog naar. Het actuele advies staat per postcodegebied in de Stookwijzer zelf.
De situatie
Voor het actuele advies bij jouw postcode: raadpleeg de Stookwijzer.
Houd Ctrl ingedrukt om er meerdere te kiezen.
Uitkomst
—
| Wie of wat | Rol |
|---|
De berekening gebeurt in je browser. Geen van deze waarden wordt verstuurd of opgeslagen.
Waarom groen ontbreekt
De Stookwijzer geeft per postcodegebied een advies in geel, oranje of rood, op basis van twee dingen: de windkracht en de luchtkwaliteitsindex. Hij wordt beheerd door het RIVM.
Dat er geen groen in zit, is een expliciete keuze: helemaal geen hout stoken is het beste voor een gezonde leefomgeving. Of, zoals een gemeente het formuleert: gezond stoken bestaat niet. De Stookwijzer zegt dus nooit «ga uw gang», hooguit «vandaag is het minder ongunstig dan anders».
Let op een verandering die in veel folders nog niet is verwerkt: het stookalert is stopgezet sinds de vernieuwde Stookwijzer er is. Verwijzingen naar stookalerts op gemeentepagina's zijn dus vaak verouderd.
Waarom windstil weer alles bepaalt
Het cijfer is opvallend concreet: uit RIVM-onderzoek blijkt dat meer dan de helft van de overlastmeldingen wordt gedaan bij een windkracht van 2 of minder. Bij windstil en mistig weer blijft de rook hangen; soms drukt een warme luchtlaag de rook zelfs naar beneden.
Dat maakt het advies praktischer dan «minder stoken»: het gaat vooral om wanneer. Precies daarvoor bestaat de Stookwijzer.
Hoe groot de bijdrage is
Houtstook is in Nederland de grootste bron van fijnstof: ongeveer een kwart van de uitstoot van fijnstof (PM2.5) komt van het verbranden van hout — genoemd wordt 23 procent — en dat is volgens gemeentelijke voorlichting ongeveer vier keer zoveel als de uitstoot door werkverkeer.
Ter vergelijking, uit diezelfde voorlichting: één kilo hout in een vuurkorf staat gelijk aan de uitstoot van een vrachtwagenrit van 3000 kilometer, en vier blokken hout aan de fijnstof van een gemiddelde auto in een heel jaar.
De rook blijft bovendien niet buiten: hij komt via ramen en ventilatieroosters bij de buren binnen — en vervuilt ook de lucht in je eigen huis. Extra gevoelig zijn kinderen, ouderen en mensen met hart- of longklachten. Zie ook luchtkwaliteit.
Wat mag, en wat niet
- Er is geen landelijk verbod op houtkachels.
- De Stookwijzer is een adviesinstrument, geen wettelijk verbod — maar het volgen ervan valt onder de zorgplicht.
- Sommige gemeenten verbieden stoken bij code oranje of rood. Amersfoort doet dat sinds 1 oktober 2024, en daar geldt het verbod alleen binnenshuis — de vuurkorf buiten mag wel.
- Afval verbranden is wettelijk verboden, net als geverfd of geïmpregneerd hout: daarbij komen zware metalen vrij.
De term «allesbrander» klopt niet: ook daarin hoort alleen droog, ongeverfd hout, openhaardblokken of pellets. Nat hout, spaanplaat, triplex en hardboard vallen af.
Overlast: begin bij het gesprek
Het advies van gemeenten en GGD is opvallend eensluidend, en het is onderbouwd: uit onderzoek blijkt dat twee derde van de houtstokers bereid is maatregelen te nemen om overlast te beperken. Veel stokers hebben simpelweg niet door dat iemand er last van heeft.
- Stel eerst vast waar de rook vandaan komt — soms stoken meerdere buren.
- Ga in gesprek en leg rustig uit waar je last van hebt.
- Komt u er niet uit: buurtbemiddeling, of melden via de Stookwijzer en bij de gemeente. Het RIVM behandelt geen individuele meldingen.
Stook je zelf en wil je de hinder beperken: laat de schoorsteen minstens één keer per jaar vegen, ventileer tijdens het stoken, laat het hout niet smoren en laat het vuur vanzelf uitbranden.
Over de pelletkachel: die stoot per branduur minder fijnstof uit dan een houtkachel of open haard, maar als hoofdverwarming is het geen gezonde keuze — dan stoot je meer schadelijke stoffen uit dan met gas of stroom.
Veelgestelde vragen
Waarom heeft de Stookwijzer geen code groen?
Omdat helemaal geen hout stoken het beste is voor een gezonde leefomgeving; daarom is groen bewust niet opgenomen. De Stookwijzer combineert windkracht en luchtkwaliteit tot een advies in geel, oranje of rood per postcodegebied.
Wanneer geeft houtrook de meeste overlast?
Bij weinig wind. Uit RIVM-onderzoek blijkt dat meer dan de helft van de overlastmeldingen wordt gedaan bij windkracht 2 of minder. Bij windstil of mistig weer blijft de rook hangen, en soms drukt een warme luchtlaag de rook naar beneden.
Is houtstook verboden?
Er is geen landelijk verbod op houtkachels. De Stookwijzer is een adviesinstrument en geen wettelijk verbod, maar het volgen ervan valt onder de zorgplicht. Sommige gemeenten verbieden stoken wel bij code oranje of rood; in Amersfoort geldt dat sinds 1 oktober 2024 en alleen binnenshuis.
Hoeveel fijnstof komt er van houtstook?
Ongeveer een kwart van de uitstoot van fijnstof in Nederland — genoemd wordt 23 procent — waarmee houtkachels en open haarden de grootste bron zijn. Volgens gemeentelijke voorlichting is dat ongeveer vier keer zoveel als de uitstoot door werkverkeer.
Wat kan ik doen bij overlast van buren?
Stel eerst vast waar de rook vandaan komt en ga in gesprek: uit onderzoek blijkt dat twee derde van de stokers bereid is maatregelen te nemen. Komt u er niet uit, dan kunt u buurtbemiddeling inschakelen of melden via de Stookwijzer en bij uw gemeente. Het RIVM behandelt geen individuele meldingen.
Hiernaast lezen
Binnenlucht en buitenlucht lopen hier in elkaar over; koolmonoxide is de acute variant.
Bron en methode
- Stookwijzer
- Windkracht plus luchtkwaliteit, per postcodegebied; geel, oranje of rood
- Geen groen
- Bewust weggelaten: niet stoken is het beste voor de leefomgeving
- Overlast
- Meer dan de helft van de meldingen bij windkracht 2 of minder
- Aandeel
- Ongeveer een kwart van de fijnstofuitstoot in Nederland
- Juridisch
- Geen landelijk verbod; volgen van de Stookwijzer valt onder de zorgplicht
- Vervallen
- Het stookalert is gestopt sinds de vernieuwde Stookwijzer
- Gepubliceerd
- 1 september 2026
- Laatste herziening
- 1 september 2026
- Volgende herziening
- februari 2027
Deze rekentool stelt geen diagnose en vervangt niet het oordeel van een zorgverlener. Lees de medische disclaimer.