Nationaal Hitteplan — een communicatieplan, geen weerbericht
Het plan waarschuwt niet dat het warm wordt — dat zie je zelf. Het is volgens het RIVM «in feite een communicatieplan»: een signaal aan zorgverleners en mantelzorgers om extra op kwetsbare mensen te letten. En het gaat niet automatisch aan bij 27 graden.
Deze pagina geeft geen drinkadviezen in liters en geen medische adviezen bij hitteklachten. Ze legt uit wanneer het plan aangaat, waarom, en voor wie het bedoeld is — zodat je weet wat een activering wel en niet betekent.
De verwachting
De uitkomst laat zien of de criteria in beeld komen; het RIVM beslist op basis van overleg.
Houd Ctrl ingedrukt om er meerdere te kiezen.
Uitkomst
—
| Factor | Rol in het besluit | Jij |
|---|
De berekening gebeurt in je browser. Geen van deze waarden wordt verstuurd of opgeslagen.
Waarvoor het plan bedoeld is
Het Nationaal Hitteplan bestaat sinds 2007 en is, in de woorden van het RIVM zelf, in feite een communicatieplan. Het doel is niet om te melden dat het heet wordt, maar om zorgorganisaties, professionals en mantelzorgers tijdig alert te maken, zodat zij hun zorg kunnen aanpassen voor mensen die dat zelf niet goed kunnen.
Als het plan actief is, geldt de oproep breder: voor iedereen die op wat voor manier dan ook zorg draagt voor kwetsbare groepen. Zorgorganisaties kunnen dan hun eigen hitteplan van de plank halen.
Het is een afspraak tussen ketenpartijen — onder meer het ministerie van VWS, het RIVM, het KNMI, TNO, GGD GHOR Nederland, het Rode Kruis, ActiZ, de huisartsenvereniging en verpleegkundigenorganisaties. Het hitteseizoen loopt van mei tot en met september.
Waarom 27 graden geen knop is
De bekende drempel klopt maar half. Wat er gebeurt: als de kans groot is op een periode van meer dan vier dagen met een maximumtemperatuur boven 27 °C, informeert het KNMI het RIVM. Daarna volgt overleg — met de veiligheidsmeteoroloog van het KNMI en de coördinator van het hitteplan — en pas daarna een besluit.
In dat besluit wegen meer factoren mee dan de dagtemperatuur:
- de duur van de warme periode;
- de verwachte nachttemperatuur — koelen de nachten niet af, dan herstelt het lichaam niet;
- de luchtvochtigheid en de gevoelstemperatuur.
Een activering is doorgaans meer dan 24 uur van tevoren bekend, en gaat gepaard met een nieuwsbericht van het RIVM.
Hitteplan en hittegolf zijn niet hetzelfde
Ze worden voortdurend door elkaar gehaald, en het verschil is principieel: het hitteplan wordt geactiveerd op basis van een weersverwachting, terwijl een hittegolf pas achteraf kan worden vastgesteld — dat is een meteorologische definitie over een reeks gemeten dagen.
Je kunt dus een actief hitteplan hebben zonder hittegolf, en andersom.
Geel, oranje, rood
| Situatie | Voor wie gelden de adviezen |
|---|---|
| Hitteplan actief, eventueel code geel | Gericht op kwetsbare groepen en hun omgeving |
| Code oranje | Voor iedereen in Nederland |
| Code rood bij extreme hitte | Ook gezonde mensen; advies om activiteiten uit te stellen |
Dat onderscheid is het meest praktische onderdeel van het hele systeem: bij code oranje ben je zelf ook doelgroep, ook als je jong en gezond bent.
Zie ook gevoelstemperatuur — juist de luchtvochtigheid die in het besluit meeweegt, bepaalt hoe warm het aanvoelt.
Wie het meeste risico loopt
Ouderen vormen de grootste risicogroep, om twee redenen die elkaar versterken: hun lichaam koelt minder makkelijk af, en ze hebben minder dorstgevoel — het signaal om te drinken komt dus later dan nodig.
Verder worden genoemd: jonge kinderen en baby's, mensen met een chronische aandoening, zwangeren, mensen met overgewicht, mensen in sociaal isolement en dak- en thuislozen.
De klachten beginnen alledaags — vermoeidheid, hoofdpijn, concentratieproblemen — en kunnen doorlopen tot uitdroging en een hitteberoerte.
Daarmee is de kern van het plan eigenlijk sociaal in plaats van medisch: let op iemand anders. Mensen in sociaal isolement staan niet voor niets op de lijst.
Veelgestelde vragen
Wanneer wordt het Nationaal Hitteplan geactiveerd?
Als de kans groot is op een periode van meer dan vier dagen met een maximumtemperatuur boven 27 graden, overlegt het KNMI met het RIVM. Het plan gaat niet automatisch aan: ook de duur van de warmte, de verwachte nachttemperatuur en de luchtvochtigheid wegen mee in het besluit.
Is een hitteplan hetzelfde als een hittegolf?
Nee. Het hitteplan wordt geactiveerd op basis van een weersverwachting, terwijl een hittegolf pas achteraf kan worden vastgesteld. Je kunt dus een actief hitteplan hebben zonder hittegolf.
Voor wie is het hitteplan bedoeld?
Vooral voor zorgorganisaties, professionals en mantelzorgers: het RIVM noemt het in feite een communicatieplan, bedoeld om hen alert te maken zodat zij hun zorg voor kwetsbare mensen kunnen aanpassen. Als het plan actief is, geldt de oproep voor iedereen die zorg draagt voor kwetsbare groepen.
Wanneer gelden de adviezen voor iedereen?
Bij code oranje gelden de adviezen voor iedereen in Nederland, niet alleen voor kwetsbare groepen. Bij code rood vanwege extreme hitte kan ook de gezondheid van gezonde mensen in het geding zijn en wordt geadviseerd activiteiten uit te stellen.
Waarom zijn ouderen de grootste risicogroep?
Omdat hun lichaam de temperatuur minder goed onder controle houdt en zij vaak minder dorstgevoel hebben. Daardoor koelen ze minder makkelijk af en drinken ze later dan nodig. Ook jonge kinderen, chronisch zieken, zwangeren, mensen met overgewicht, mensen in sociaal isolement en dak- en thuislozen zijn extra gevoelig.
Hiernaast lezen
De luchtvochtigheid die in het besluit meeweegt, is precies wat de gevoelstemperatuur bepaalt.
Bron en methode
- Wat het is
- Een communicatieplan van het RIVM, actief sinds 2007
- Trigger
- Kans op meer dan vier dagen met maxima boven 27 °C
- Meewegend
- Duur van de warmte, nachttemperatuur, luchtvochtigheid en gevoelstemperatuur
- Besluit
- Door het RIVM na overleg met het KNMI; doorgaans meer dan 24 uur vooraf
- Codes
- Code geel richt zich op kwetsbaren; bij code oranje gelden de adviezen voor iedereen
- Seizoen
- Mei tot en met september
- Gepubliceerd
- 1 september 2026
- Laatste herziening
- 1 september 2026
- Volgende herziening
- februari 2027
Deze rekentool stelt geen diagnose en vervangt niet het oordeel van een zorgverlener. Lees de medische disclaimer.