Zonnebank — de regels zijn streng, de naleving valt tegen
Op papier is het strak geregeld: een maximum aan straling, een leeftijdsgrens en een verplicht persoonlijk advies. Markttoezichtonderzoek laat iets anders zien — bij 14 procent van de zonnebanken wordt de stralingsnorm overschreden, en bij 16 procent ontbreekt de waarschuwing.
Deze pagina geeft geen belichtingsadvies. Er staat geen sessieduur en geen schema in. KWF Kankerbestrijding, de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie en Stichting Melanoom raden het gebruik van de zonnebank ten sterkste af; dat standpunt hoort bij de informatie.
Wat geldt voor jou
De uitkomst is een overzicht van regels en adviezen, geen toestemming of afkeuring.
Houd Ctrl ingedrukt om er meerdere te kiezen.
Uitkomst
—
| Eis | Wat er moet gebeuren | Jij |
|---|
De berekening gebeurt in je browser. Geen van deze waarden wordt verstuurd of opgeslagen.
De eisen op papier
- De straling van een zonnebank mag niet boven 0,3 W/m² uitkomen — een grens die sinds 23 juli 2007 geldt, na advies van het Europese wetenschappelijk comité.
- In zonnestudio's geldt een leeftijdsgrens van 18 jaar.
- De zonnestudio is verplicht je huidtype te bepalen en een persoonlijk gebruiksadvies te geven.
- De informatie moet zowel op het toestel staan als op een duurzaam en leesbaar bord in de buurt van het apparaat.
- Oogbescherming tegen UVA en UVB hoort gedragen te worden in de directe nabijheid van een ingeschakeld apparaat.
Twee dingen die vaak worden gemist. Gezichtsbruiners vallen onder dezelfde grens: veel apparatuur heeft ingebouwde gezichtsbruiners met een veel hogere straling, en dat is niet meer toegestaan — ongeacht het type bruiner. En de eis geldt voor nieuwe apparaten en voor wat studio's gebruiken, niet voor apparaten die consumenten al in bezit hadden.
Wat het toezicht aantreft
Het standpunt van de Nederlandse dermatologenvereniging citeert markttoezichtonderzoek, en die cijfers staan in schril contrast met de regels hierboven:
| Bevinding | Aandeel |
|---|---|
| Zonnebanken waarbij de waarschuwing ontbreekt | 16% |
| Zonnebanken waarbij de norm van 0,3 W/m² wordt overschreden | 14% |
| Zonnestudio's die geen of onvoldoende advies geven | ongeveer 40% |
| Zonnestudio's die onvoldoende over de risico's informeren | 38% |
| Datzelfde bij fitnesscentra / zwembaden | 47% / 51% |
Het praktische gevolg: dat er een apparaat staat betekent niet dat het aan de norm voldoet, en dat er personeel is betekent niet dat je het verplichte advies krijgt. Bij fitnesscentra en zwembaden liggen die percentages hoger dan bij studio's.
De NVWA controleert op de maximale straling, de leeftijdsgrens en de verplichte informatie, en consumenten kunnen zelf een melding doen over een onveilig product.
Voor wie het wordt afgeraden
De Europese adviesregels noemen groepen die niet belicht zouden moeten worden:
- Huidtype I — wie niet op natuurlijke wijze bruin wordt.
- Wie huidkanker heeft of heeft gehad, of daar vatbaar voor is.
- Wie melanomen in de familie heeft.
- Wie atypische moedervlekken heeft: asymmetrisch, groter dan 5 mm, met variabele pigmentatie en onregelmatige grenzen.
- Wie medicijnen gebruikt die de lichtgevoeligheid verhogen.
- Wie jonger is dan 18, of bij wie onverwachte effecten optreden zoals jeuk.
Zie ook huidtype en moedervlek en ABCDE.
Het cijfer dat de discussie draagt
De toezichthouder noemt één getal dat in vrijwel alle voorlichting terugkomt: wie vóór zijn dertigste regelmatig onder de zonnebank gaat, heeft een 75 procent hoger risico op melanoom — de dodelijkste vorm van huidkanker.
Daaronder ligt een simpeler punt over wat bruin worden eigenlijk is: de huid maakt pigment aan als zelfbescherming tegen uv-straling. Het bruine laagje is dus zelf een teken dat de huid beschadigd is — niet het bewijs dat het goed ging.
Op dit punt zijn de beroepsgroepen het opvallend eens: KWF Kankerbestrijding, de NVDV en Stichting Melanoom raden zonnebankgebruik ten sterkste af, zonder uitzondering voor huidtype of frequentie. Deze pagina beschrijft daarom de regels, en geeft geen belichtingsadvies.
Veelgestelde vragen
Welke stralingsnorm geldt voor zonnebanken?
Maximaal 0,3 W/m². Die aangescherpte eis geldt sinds 23 juli 2007 en gaat ook op voor ingebouwde gezichtsbruiners: ongeacht het type bruiner mag de grens niet worden overschreden. De eis geldt voor nieuwe apparaten en voor apparaten die zonnestudio's gebruiken, niet voor apparaten die consumenten al in bezit hadden.
Vanaf welke leeftijd mag je onder de zonnebank?
In zonnestudio's geldt een leeftijdsgrens van 18 jaar. De studio is daarnaast verplicht je huidtype te bepalen en een persoonlijk gebruiksadvies te geven, en de verplichte informatie moet zowel op het toestel als op een duurzaam en leesbaar bord bij het apparaat staan.
Houden zonnestudio's zich aan de regels?
Niet overal. Markttoezichtonderzoek dat in het standpunt van de dermatologenvereniging wordt aangehaald, vond dat bij 16 procent van de zonnebanken de waarschuwing ontbrak en bij 14 procent de norm van 0,3 W/m² werd overschreden. Ongeveer 40 procent van de studio's gaf geen of onvoldoende advies; bij fitnesscentra en zwembaden lagen die percentages nog hoger.
Voor wie wordt de zonnebank afgeraden?
Voor mensen met huidtype I die niet op natuurlijke wijze bruin worden, wie huidkanker heeft of heeft gehad of daarvoor vatbaar is, wie melanomen in de familie heeft, wie atypische moedervlekken heeft, wie medicijnen gebruikt die lichtgevoeliger maken, en voor iedereen onder de 18.
Hoeveel hoger is het risico op melanoom?
De toezichthouder noemt dat wie vóór zijn dertigste regelmatig onder de zonnebank gaat een 75 procent hoger risico op melanoom heeft. KWF Kankerbestrijding, de NVDV en Stichting Melanoom raden het gebruik ten sterkste af.
Hiernaast lezen
De vraag of je vitamine D via de zonnebank kunt aanmaken hoort bij een andere pagina; deze gaat over de regels.
Bron en methode
- Stralingsnorm
- Maximaal 0,3 W/m², inclusief ingebouwde gezichtsbruiners, sinds 23 juli 2007
- Uitzondering
- Apparaten die consumenten al in bezit hadden vallen buiten de aangescherpte eis
- Leeftijdsgrens
- 18 jaar in zonnestudio's
- Plicht van de studio
- Huidtype bepalen, persoonlijk gebruiksadvies, informatie op toestel en bord
- Toezicht
- De NVWA controleert straling, leeftijdsgrens en verplichte informatie
- Standpunt
- KWF, NVDV en Stichting Melanoom raden gebruik ten sterkste af
- Gepubliceerd
- 1 september 2026
- Laatste herziening
- 1 september 2026
- Volgende herziening
- februari 2027
Deze rekentool stelt geen diagnose en vervangt niet het oordeel van een zorgverlener. Lees de medische disclaimer.