Schurft — je bent al besmettelijk weken voordat je iets merkt
Twee dingen maken schurft lastiger dan het lijkt. De klachten beginnen pas twee tot zes weken na besmetting — en in die tijd geef je het al door. En de jeuk blijft na een geslaagde behandeling nog weken, wat voelt alsof het niet gewerkt heeft.
Deze pagina geeft geen smeerinstructies en geen middelnamen met dosering. Voor de behandeling zelf bestaan stappenplannen van het RIVM, en de medicatie loopt via de huisarts. Wat hier staat is wie er mee moet doen en wat er in huis moet gebeuren.
Je situatie
De uitkomst is een inschatting van wat er nodig is, geen diagnose.
Uitkomst
—
| Wie of wat | Wat er moet gebeuren |
|---|
De berekening gebeurt in je browser. Geen van deze waarden wordt verstuurd of opgeslagen.
De vertraging die alles verklaart
Na besmetting duurt het gemiddeld twee tot zes weken voordat je huidafwijkingen en jeuk krijgt. In die hele periode ben je al wel besmettelijk voor anderen.
Daaruit volgt de regel die bij schurft het belangrijkst is en het vaakst wordt overtreden: alle huisgenoten en nauwe contacten worden tegelijk behandeld, óók als zij geen klachten hebben. Wie wordt overgeslagen of later behandeld, kan de cyclus opnieuw starten.
Overdracht gaat via huid-huidcontact dat langer dan vijftien minuten duurt — samen in bed slapen, knuffelen, seks — of via kleding van iemand anders. Een korte aanraking of handdruk is geen risico.
Waar je het aan herkent
- Hevige jeuk, vooral 's nachts — en erger bij warmte, bijvoorbeeld na een warme douche.
- Blaasjes, rode bultjes of schilfers, en soms kleine gangetjes van ongeveer een centimeter.
- Voorkeursplekken: tussen de vingers, op de polsen, ellebogen, handpalmen, voeten en geslachtsdelen.
De schurftmijt is met het blote oog niet te zien; de arts bevestigt de diagnose vaak met een huiduitstrijk onder de microscoop of met een dermatoscoop.
Schurft komt vaker voor bij mensen die dicht op elkaar leven — studentenhuizen, verzorgingshuizen, opvangcentra — en is in Nederland in opmars, vooral onder jongeren en studenten. Jeuk bij meerdere mensen in hetzelfde huis is daarom een sterk signaal.
Waarom de jeuk daarna blijft
Dit is het punt waarop mensen denken dat de behandeling is mislukt. Na een geslaagde behandeling is de mijt dood, maar de uitwerpselen zitten nog in de huid — en die veroorzaken de jeuk. Die neemt af, maar kan nog zeker zes weken aanhouden.
Er is wél een grens waarboven je opnieuw contact opneemt: nieuwe plekjes, of jeuk die weer erger wordt, vier of meer weken na de laatste behandeling.
Praktisch betekent dat: niet opnieuw gaan smeren omdat het nog jeukt. De jeuk is een nareactie, geen bewijs dat er nog mijten zitten.
Wat er in huis moet gebeuren
| Wat | Hoe |
|---|---|
| Kleding en beddengoed | Wassen op 60 graden, of minimaal 72 uur in een goed afgesloten zak op kamertemperatuur |
| Bank en tapijt | Stofzuigen |
| Alles | Na een week herhalen |
De logica achter die 72 uur is eenvoudig: de mijt gaat dood na drie dagen zonder menselijk contact. Wat niet op 60 graden kan, hoeft dus alleen lang genoeg alleen gelaten te worden.
Waarschuw in elk geval: huisgenoten, bed- en sekspartners, iedereen met wie je vijftien minuten of langer huidcontact had, en mensen met wie je kleding of beddengoed deelde.
Waarom het in studentenhuizen misgaat
De aanpak staat of valt met gelijktijdigheid — en juist dat is in een studentenhuis lastig, om een banale reden die de GGD zelf noemt: elke huisgenoot moet voor medicatie naar de eigen huisarts. Eén iemand die een week later begint, kan het hele huis opnieuw besmetten.
Bij grote uitbraken helpt de GGD daarbij: er wordt voorlichting gegeven, contacten worden gewaarschuwd, en soms wordt een collectieve aanpak gecoördineerd.
En het punt dat afwachten uitsluit: schurft gaat nooit vanzelf over. Uitstel maakt de kring alleen groter.
Zie ook eczeem smeren — jeuk met een heel andere oorzaak en een heel andere aanpak.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het voordat je klachten krijgt?
Gemiddeld twee tot zes weken na de besmetting. In die periode ben je al wel besmettelijk voor anderen, en juist daarom worden alle huisgenoten en nauwe contacten tegelijk behandeld, ook als zij geen klachten hebben.
Hoe raak je besmet?
Via huid-huidcontact dat langer dan vijftien minuten duurt: samen in bed slapen, knuffelen, seks. Ook het dragen van kleding van iemand anders kan. Een korte aanraking of handdruk is geen risico. Mensen die dicht op elkaar leven lopen meer risico.
Waarom jeukt het na de behandeling nog?
Omdat de mijt wel dood is, maar de uitwerpselen nog in de huid zitten. De jeuk neemt af maar kan nog zeker zes weken aanhouden. Dat betekent niet dat de behandeling mislukt is — wel neem je opnieuw contact op bij nieuwe plekjes of jeuk die weer erger wordt vier of meer weken na de laatste behandeling.
Wat moet ik wassen?
Kleding en beddengoed op 60 graden, of minimaal 72 uur in een goed afgesloten zak op kamertemperatuur — de mijt gaat dood na drie dagen zonder menselijk contact. Stofzuig ook bank en tapijt, en herhaal alles na een week.
Gaat schurft vanzelf over?
Nee. Schurft gaat nooit vanzelf over en moet behandeld worden met een crème of tabletten via de huisarts. Uitstel vergroot alleen de kring van mensen die meebehandeld moeten worden.
Hiernaast lezen
Jeuk heeft veel oorzaken; het patroon — 's nachts, tussen de vingers, meerdere mensen — is hier wat het onderscheidt.
Bron en methode
- Incubatie
- Gemiddeld twee tot zes weken; in die periode al besmettelijk
- Overdracht
- Huid-huidcontact langer dan vijftien minuten, of gedeelde kleding
- Kernregel
- Huisgenoten en nauwe contacten tegelijk behandelen, ook zonder klachten
- Herkennen
- Hevige jeuk 's nachts; tussen de vingers, polsen, ellebogen, voeten, geslachtsdelen
- Na de behandeling
- Jeuk kan nog zeker zes weken aanhouden
- In huis
- 60 graden wassen of 72 uur in een afgesloten zak; na een week herhalen
- Gepubliceerd
- 1 september 2026
- Laatste herziening
- 1 september 2026
- Volgende herziening
- februari 2027
Deze rekentool stelt geen diagnose en vervangt niet het oordeel van een zorgverlener. Lees de medische disclaimer.