Gratis PSA-wijzer
Zie wat de huisartsenrichtlijn sinds 2024 over de PSA-test zegt, wat de afkapwaarde betekent, en waarom Nederlandse organisaties verschillend denken over screening.
Je situatie
De uitkomst beschrijft wat er in jouw situatie geldt volgens de richtlijn.
Uitkomst
—
| Punt | Wat de richtlijn zegt |
|---|
De berekening gebeurt in je browser. Geen van deze waarden wordt verstuurd of opgeslagen.
- 100% gratis
- Zonder account
- Er verlaat geen gegevens je apparaat
Deze pagina adviseert niet om wel of niet te testen. Dat is precies het punt van de richtlijn: die keuze is aan jou, na uitleg over voor- en nadelen. Er bestaat een keuzehulp op Thuisarts.nl die je vóór het gesprek kunt doorlopen.
Wat er sinds 2024 geldt
Sinds maart 2024 heeft Nederland een NHG-Standaard Prostaatkanker. Er is geen bevolkingsonderzoek. Vraagt een man zonder klachten om een PSA-test, dan beslist hij zelf, na uitleg over voor- en nadelen.
| PSA | Wat er volgt |
|---|---|
| Onder 3 ng/ml | Meestal geen verder onderzoek |
| 3 ng/ml of hoger | Direct verwijzen naar een specialist |
Waarom het omstreden is
De test vindt ook kanker die nooit klachten zou geven, wat tot onnodige onrust en behandeling kan leiden. Tegelijk is de ziekte bij twee op de vijf mannen bij diagnose al uitgebreid. BRCA2-dragers krijgen tweejaarlijkse controle aangeraden. Bij een levensverwachting onder tien jaar wordt de test niet meer aangeraden. Bedenk vooraf wat je met een uitslag wilt.
Veelgestelde vragen
Bestaat er een bevolkingsonderzoek naar prostaatkanker?
Nee. Wie erom vraagt, kan de test via de huisarts krijgen na uitleg over voor- en nadelen.
Wat gebeurt er bij een PSA van 3 of hoger?
De Nederlandse huisartsenrichtlijn adviseert dan direct te verwijzen naar een specialist.
Waarom is er discussie over screening?
Omdat de test ook kanker vindt die nooit klachten zou hebben gegeven.
Geldt er een leeftijdsgrens?
Bij een levensverwachting van minder dan tien jaar wordt de test niet meer aangeraden.
Wat zijn de risicofactoren?
Leeftijd vooral, daarnaast familiaire belasting en een erfelijke aanleg zoals BRCA2.
Bron en methode
- Uitgangspunt
- Geen bevolkingsonderzoek; de keuze ligt bij de patiënt na voorlichting
- Richtlijn
- NHG-Standaard Prostaatkanker, maart 2024
- Afkapwaarde
- Vanaf 3 ng/ml direct doorverwijzen naar een specialist
- Tweede lijn
- MRI-prostaat in plaats van direct systematisch biopteren
- Leeftijd
- Geen test bij een levensverwachting onder tien jaar, doorgaans vanaf 75 jaar
- BRCA2
- Tweejaarlijkse PSA-controle aanbevolen
- Gepubliceerd
- 1 september 2026
- Laatste herziening
- 1 september 2026
- Volgende herziening
- februari 2027
Deze rekentool stelt geen diagnose en vervangt niet het oordeel van een zorgverlener. Lees de medische disclaimer.